Nhà Trắng giành quyền kiểm soát truy cập vào các model AI tiên tiến nhất

Theo báo cáo từ CNBC ngày 17/7, Nhà Trắng đang trực tiếp quyết định ai được phép truy cập vào các model AI tiên tiến nhất từ OpenAI và Anthropic. Động thái này đánh dấu sự chuyển dịch quyền lực chưa từng có từ các gã khổng lồ công nghệ sang chính phủ liên bang.

Quyền lực chuyển giao

Trước đây, các công ty như OpenAI và Anthropic tự quyết định ai có thể sử dụng model của họ — thông qua API, hợp đồng doanh nghiệp, hoặc các chương trình nghiên cứu. Giờ đây, Nhà Trắng được cho là đã thiết lập một cơ chế kiểm soát trực tiếp, yêu cầu các công ty phải được phê duyệt trước khi cấp quyền truy cập vào model frontier cho một số đối tượng nhất định.

Các nguồn tin giấu tên cho biết quy trình này đã được áp dụng trong nhiều tháng qua, nhưng chỉ mới được công khai gần đây. Nhà Trắng lập luận rằng động thái này cần thiết để bảo vệ an ninh quốc gia, đặc biệt khi các model AI ngày càng mạnh mẽ và có khả năng bị lạm dụng.

Phản ứng từ ngành công nghệ

Phản ứng từ cộng đồng công nghệ là trái chiều. Một số chuyên gia ủng hộ việc có thêm giám sát, trong khi những người khác lo ngại về tập trung quyền lực. Một bài đăng trên Reddit r/artificial với hơn 200 bình luận đặt câu hỏi: “Liệu các quốc gia có thực sự thể quản lý AI nếu họ không kiểm soát hạ tầng tính toán không?”

Như một người dùng Reddit u/Smart_AI_Hustle nhận xét: “Hầu hết các quốc gia không kiểm soát chip, hạ tầng đám mây, trung tâm dữ liệu hay model frontier mà họ được yêu cầu quản lý. Họ có thể viết luật, nhưng việc thực thi vẫn phụ thuộc vào hạ tầng thuộc sở hữu của một số ít chính phủ và công ty tư nhân.”

Hàm ý toàn cầu

Động thái này diễn ra trong bối cảnh cạnh tranh AI Mỹ-Trung ngày càng gay gắt. Cùng tuần, Chủ tịch Tập Cận Bình kêu gọi Trung Quốc “sẵn sàng cởi mở hơn” với AI mã nguồn mở — một tương phản rõ rệt với cách tiếp cận kiểm soát tập trung của Mỹ.

Cuộc tranh luận về ai kiểm soát AI — chính phủ hay công ty tư nhân — sẽ còn tiếp diễn, nhưng một điều đã rõ: kỷ nguyên “tự do tiếp cận” AI frontier có thể sắp kết thúc.